تداوم مطالبات اوره حمایتی، تأمین مالی تولیدکنندگان و پایداری سیاست حمایت از کشاورزی را با چالش مواجه کرده است. حمایت از بخش کشاورزی و تأمین امنیت غذایی، یکی از ارکان سیاستگذاری اقتصادی کشور است و سیاست عرضه کود اوره با نرخ حمایتی طی سالهای گذشته نقش مهمی در تحقق این هدف داشته است. با این حال، تداوم این سیاست مستلزم آن است که منابع مالی آن نیز بهصورت پایدار تأمین شود.
اگر هزینه اجرای یک سیاست عمومی برای مدت طولانی بر دوش شرکتهای تولیدکننده باقی بماند، علاوه بر کاهش توان تولید و سرمایهگذاری این بنگاهها، پایداری همان سیاست حمایتی نیز با چالش روبهرو خواهد شد. براساس آخرین برآوردها، مطالبات شرکت پتروشیمی خراسان از محل عرضه اوره حمایتی به بیش از 6 هزار میلیارد تومان رسیده است. این شرکت تنها نمونهای از تولیدکنندگان اوره کشور است که با این چالش مواجهاند و سایر شرکتهای اورهساز نیز با مسئلهای مشابه روبهرو هستند. در شرایط تورمی اقتصاد ایران، تأخیر در پرداخت این مطالبات، ارزش واقعی آنها را نیز به مرور زمان کاهش میدهد.
پتروشیمی خراسان، به عنوان یکی از تولیدکنندگان اصلی اوره، آمونیاک و ملامین کشور و بزرگترین مجموعه صنعتی استان خراسان شمالی، در ایجاد اشتغال، توسعه زنجیره تأمین، صادرات و توسعه اقتصادی منطقه نقش مهمی دارد. تأخیر در پرداخت این مطالبات به معنای انتقال هزینه اجرای یک سیاست عمومی از دولت به بنگاههای تولیدی است. از سوی دیگر، محدودیتهای تأمین گاز در فصل سرد نیز توان سرمایهگذاری این واحدها را کاهش داده است که تداوم این روند میتواند امنیت غذایی کشور را تهدید کند.
راهکارهای پیشنهادی
• پرداخت بخشی از مطالبات بهصورت نقدی بهمنظور حفظ سرمایه در گردش شرکتهای تولیدکننده.
• تسویه بخشی از مطالبات از طریق اسناد خزانه اسلامی (اخزا).
• استفاده از ظرفیت اوراق مرابحه عام دولت (اراد).
• واگذاری بخشی از سهام شرکتهای بورسی دولت.
• استفاده از ظرفیتهای قانونی تهاتر مطالبات و بدهیهای متقابل دولت و شرکتها.
جمعبندی
پرداخت مطالبات اوره حمایتی، صرفاً تسویه یک بدهی نیست؛ بلکه سرمایهگذاری برای حفظ تولید، امنیت غذایی، اشتغال و تقویت اعتماد میان دولت و بخش خصوصی است. امنیت غذایی پایدار، بدون تولید پایدار و تولید پایدار، بدون تأمین مالی پایدار امکانپذیر نیست.
به قلم اکبر میرزاپور، عضو موظف هیاتمدیره و قائممقام مدیرعامل هلدینگ سرمایهگذاری نفت و گاز و پتروشیمی تأمین (تاپیکو)
منبع: https://www.tappico.com/
